भौतिक सामाजिक-सांस्कृतिक सुविधा

Temple नवी मुंबई शहरामध्ये प्रत्येक स्तरातील नागरिकांना निवासाची सोय होईल असे नियोजन करण्यात आले. सामाजिक सलोख्याचे वातावरण निर्माण करण्यासाठी सर्व धर्मियांसाठी तसेच विविध समाज घटकांसाठी समाज-मंदिर, सांस्कृतिक केंद्र, शाळा, महाविद्यालये, इस्पितळे, धार्मिक स्थळे, मनोरंजन या उउद्देशासाठी पात्रता तपासून मान्यवर संस्थाना सिडकोने प्रत्येक नोडमध्ये अव्यावसायिक दराने जागा दिल्या आहेत.

नवी मुंबईकरांच्या सामाजिक- सांस्कृतिक गरजांची जाणीव आणि आकांक्षांना ओळखून वाशी येथे अत्याधुनिक आणि देखण्या 'विष्णुदास भावे नाट्यगृह'ची निर्मिती करण्यात आली. मराठी रंगभूमीचे प्रवर्तक कै. विष्णुदास भावे यांचे नाव नवी मुंबईतील रंगभूमीच्या उदयाला अत्यंत समर्पक ठरले. वाशीच्या केंद्रभागी ही वास्तू साकारण्यात आली आहे. अत्याधुनिक दर्जाचा आराखडा असणारे बहुउद्देशीय नाट्यगृहाच्या दोन मजल्यांच्या प्रेक्षागाराची आसनक्षमता १०७२ एवढी आहे.

नवी मुंबई महानगर प्रदेशातील मूळ रहिवासी असणारा समाज म्हणजे आगरी-कोळी. आव्हानात्मक दर्यावर्दी व्यवसाय करणा-या या समाजाची संस्कृतीही अत्यंत उत्स्फूर्त आणि चैतन्यशील म्हणून ओळखली जाते. संपन्न वारसा लाभलेल्या या समाजाच्या संस्कृतीची जपणूक आणि संवर्धन करण्याकरणे, समाजाला आदर्श ठरतील अशा उपक्रमांचे आयोजन करणे, त्यांच्यात सांस्कृतिक-सामाजिक मनोमीलन घडविणे यासाठी आगरी-कोळी संस्कृती भवनाची निर्मिती करण्यात आली आहे.

भारतातील लोककलेला आणि उदयोन्मुख कलांकारांना प्रोत्साहन देण्यासाठी सीबीडी बेलापूर रेल्वे स्थानकानजिक कलाग्रामची निर्मिती करण्यात आली आहे. कला, खाद्यकृती आणि सांस्कृतिक उपक्रमांचे हे कायमस्वरूपी केंद्र बनले आहे. हस्तकलांप्रमाणेच विविध राज्यांतील वैशिष्ट्यपूर्ण खाद्यसंस्कृतीचा आस्वाद घेण्यासाठी लोककलेची ही पेठ पावसाळा वगळता नेहमी गजबजलेली असते. या उपक्रमाद्वारे लोककला-हस्तकलेच्या क्षेत्राला मदत होत असून, कला आणि कलाउत्पादनांच्या व्यवसायाकरिता कलावंत व खरेदीदार यांच्यात समन्वयही साधला जात आहे.